Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) và Cục Hóa Chất Bộ Công Thương phối hợp với Câu lạc Bộ Sơn va Mực in Miền Bắc, tổ chức buổi hội thảo với chủ đề “Hóa học xanh và Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR)” vào ngày 18 tháng 11 năm 2020. Buổi hội thảo nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy những sáng kiến về CSR liên quan đến Hóa học xanh (HHX).

Toàn cảnh hội thảo

Ở Việt Nam, ngành công nghiệp hoá chất đã có các bước phát triển vượt bậc và đạt được nhiều thành tựu to lớn, đóng góp vào phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên Ngành hóa chất cũng đã và đang đối mặt với những thách thức lớn về môi trường và xã hội, trong đó tiềm ẩn những rủi ro, điều đó đòi hỏi hướng đi mới trong phát triển, sản xuất, tiêu dùng để đảm bảo phát triển bền vững.

Các nghiên cứu cho thấy việc ngăn ngừa sự hình thành chất thải sẽ tốt hơn và chi phí thấp hơn nhiều so với chi phí bỏ ra xử lý hoặc loại bỏ chất thải thải sau khi nó đã được tạo ra. Bên cạnh đó, việc tạo ra nhiều chất thải thì khiến các công ty/doanh nghiệp phải đương đầu với nhiều chi phí môi trường, chi phí xã hội, khắc phục các hậu quả sức khỏe cộng đồng.

Tiếp cận HHX trong sản xuất và kinh doanh cũng bao gồm việc các doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp của mình. CSR có thể được thể hiện qua một số nội dung như sau:

  • CSR cho người lao động: Đảm bảo điều kiện làm việc an toàn, thúc đẩy tiếp cận bình đẳng cho phụ nữ và nam giới ở mọi cấp độ, thúc đẩy cơ hội việc làm, bảo đảm sự riêng tư và an toàn cho người lao động;
  • CSR cho người tiêu dùng và khách hàng: Cung cấp các sản phẩm chất lượng làm bằng nguyên vật liệu an toàn, không độc hại với giá cả hợp lý; thực hiện nghiên cứu và phát triển nhằm mục đích thương mại hóa các sản phẩm sáng tạo và hữu ích hơn theo thời gian;
  • CSR cho nguồn cung cấp (ví dụ cung cấp nguyên liệu tái chế): Cung cấp giáo dục cho các nguồn cung cấp nhằm mục đích tạo ra nguyên liệu tốt và an toàn hơn;
  • CSR cho xã hội: Thực hiện các chương trình phát triển cộng đồng và phát triển khu vực, tập trung vào khu vực nơi nhà máy hoặc nguồn cung cấp (ví dụ trong trường hợp bột giấy và giấy) được đặt;
  • CSR cho môi trường và sức khỏe: Đảm bảo mua nguyên liệu an toàn đối với môi trường và xã hội. Tránh đảo lộn đa dạng sinh học. Đảm bảo quy trình sản xuất không ô nhiễm. Đảm bảo tính minh bạch trong giao tiếp về thông tin môi trường. Ủng hộ đóng gói thân thiện với môi trường. Cuối cùng, tạo ra sản phẩm và quy trình sản xuất thân thiện với môi trường tối đa, với trọng tâm hướng tới việc tình nguyện tham gia quy trình Hóa Học Xanh, được coi là tham gia một phần vào chính sách CSR của một công ty.

Chủ trì hội thảo, ông Đào Xuân Lai, Trưởng ban Biến đổi khí hậu và Môi trường UNDP Việt Nam cho biết “Hoá học xanh (HHX) là xu hướng tất yếu được thúc đẩy ở cấp toàn cầu giúp chúng ta không gặp lại những sai lầm của quá khứ như việc phát minh và sử dụng hóa chất Bảo vệ thực vật DDT, sản xuất và sử dụng hóa chất có chứa dioxin, thủy ngân, chất CFC phá hủy tầng ozon…”

Ông Đào Xuân Lai, Trưởng ban Biến đổi khí hậu và Môi trường UNDP Việt Nam

“Khi nền kinh tế Việt Nam hội nhập mạnh mẽ với thị trường và nền kinh tế khu vực và toàn cầu thông qua tham gia các hiệp định Thương mại tự do đa phương và song phương, để các doanh nghiệp và sản phẩm của Việt Nam tham gia tốt hơn vào các chuỗi cung ứng và có lợi ích lớn hơn trong các chuỗi giá trị toàn cầu thì các tập đoàn và công ty cần đi theo hướng HHX, giúp cho phát triển, tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp, đồng thời đảm bảo phát triển bền vững ở Việt Nam và giảm áp lực lên hành tinh”

Ông Đào Xuân Lai nhấn mạnh

Các giải pháp ban đầu trong khung khổ dự án HHX của UNDP và Bộ Công thương triển khai tại một số doanh nghiệp ở Việt Nam, bao gồm Công ty mạ Plato và Công ty sơn Nishu nhằm giảm 3.472 kg các chất hữ cơ khó phân hủy (POPs)/ năm và giảm phát thải khí nhà kính 923 tấn CO2/năm.

Hội thảo cũng nhằm thu thập ý kiến đóng góp về các nhu cầu liên quan đến đào tạo về nâng cao nhận thức và áp dụng hóa học xanh tại các doanh nghiệp sơn, mực in và chia sẻ một số thực trạng, giải pháp, công nghệ và thực tiễn về xử lý chất thải tại các doanh nghiệp sơn quy mô vừa và nhỏ.

“Để người tiêu dùng được sử dụng các sản phẩm xanh, chúng ta cần có vật tư xanh, quá trình sản xuất xanh và thi công xanh. Khi và chỉ khi chúng ta nhận thức được rằng hóa học xanh giúp chúng ta bảo vệ sức khỏe cho bản thân, chúng ta mới có thể sản xuất ra các sản phẩm xanh bền vững,” ông Đặng Anh Tú, Tổng giám đốc công ty cổ phần Sơn Nishu, một trong hai doanh nghiệp thực hiện hoạt động trình diễn HHX chia sẻ. Ông Tú cho biết, nhờ áp dụng hóa học xanh, Nishu đã tiết kiệm được nhiều chi phí, cụ thể như tiền điện cao nhất mà doanh nghiệp này phải trả hàng tháng không quá 50 triệu đồng/tháng.

Ông Đặng Anh Tú, Tổng giám đốc công ty cổ phần Sơn Nishu

Tại hội thảo, các đại biểu và các doanh nghiệp cũng đã chia sẻ bài học kinh nghiệm về trách nhiệm xã hội tại Việt Nam. Theo ông Chử Văn Nguyên, Phó chủ tịch Hội đồng trách nhiệm xã hội tự nguyện của các doanh nghiệp hóa chất Việt Nam, việc triển khai các hoạt động trách nhiệm xã hội tại các doanh nghiệp đòi hỏi sự nỗ lực và cam kết tự nguyện từ lãnh đạo đến từng người lao động và sự chia sẻ giữa các doanh nghiệp trong ngành công nghiệp hóa chất. Các hoạt động trách nhiệm xã hội tự nguyện mang lại lợi ích cho doanh nghiệp không chỉ về lợi nhuận mà còn mang lại niềm tin của thị trường và của cộng đồng.

Hội thảo có sự tham gia của hơn 60 đại biểu từ Bộ công thương, Cục hóa chất, UNDP, các doanh nghiệp sản xuất sơn, mực in. Đây là một trong những hoạt động của Dự án “Áp dụng Hóa học xanh tại Việt Nam nhằm hỗ trợ tăng trưởng xanh và giảm thiểu việc sử dụng và giảm phát thải các hóa chất hữu cơ khó phân hủy và hóa chất nguy hại” do Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) và UNDP hỗ trợ. Mục tiêu chính của Dự án là nhằm kiến tạo môi trường thuận lợi cho việc giới thiệu Hóa học xanh (HHX) và những ứng dụng HHX cho các ngành sản xuất tại Việt Nam nhằm giảm thiểu việc sử dụng, phát thải các hóa chất thuộc danh mục kiểm soát của Công ước Stockholm và Công ước Minamata.

Các đại biểu và đại diện các doanh nghiệp chụp ảnh tập thể